قرار گرفتن در معرض تابش نور آفتاب، حالت دادن مداوم به موها با ابزارهای حالت دهنده حرارتی، رطوبت زیاد، مصرف سیگار و بسیاری موارد دیگر ناشی از سبک زندگی فرد، میتوانند باعث شوند موها خشک و آسیب دیده به نظر برسند. همچنین خشکی مو میتواند نشانهای از وجود یک بیماری زمینهای باشد با این حال در بیشتر موارد این چنین نیست و با ایجاد تغییرات ساده در سبک زندگی، روتین مراقبتی و رژیم غذایی فرد برطرف میشود.
علت خشکی مو
هنگامی که پوست سر ما چربی کافی برای مرطوب کردن موها تولید نمیکند، یا موها رطوبت مورد نیاز خود را از دست میدهند و ظاهری کدر، وز شده و کسل کننده دارند، خشکی مو اتفاق افتاده است. این وضعیت میتواند ناشی از موارد زیر باشد:
خشکی پوست سر
موهای ما برای مرطوب ماندن نیاز به نوعی چربی به نام سبوم دارند که توسط غدد سباسه در زیر پوست تولید میشود. از آنجا که ریشه موها زیر پوست قرار دارد بنابراین خشکی پوست سر با خشکی مو مرتبط و همراه است. پوست سر خشک پوسته پوسته شده و منجر به وضعیتی به نام شوره سر میشود.
بالا رفتن سن
با افزایش سن، موهای ما چربی کمتری تولید میکنند. تغییرات هورمونی در بدن از جمله بارداری یا یائسگی نیز میتواند منجر به خشکی مو شود.
شرایط محیطی
زندگی در آب و هوای خشک و گرم، قرار گرفتن مکرر در معرض آفتاب و باد و آب کلردار یا شور میتواند منجر به خشکی پوست سر و در نتیجه خشکی موها شود.
مراقبت نادرست
هر تار موی سالم دارای یک لایه محافظ به نام کوتیکول است. کوتیکول از موهای ما در برابر گرما و آسیب آفتاب محافظت میکند. در یک کوتیکول سالم، لایهها محکم در کنار هم قرار گرفته و رطوبت مورد نیاز پوست و مو را حفظ میکنند. زمانی که لایههای کوتیکول از مو جدا میشوند، دیگر نمیتوانند رطوبت لازم را حفظ کنند و چربی طبیعی مو از بین میرود. مراقبت نادرست میتواند شامل موارد زیر باشد:
- شستن بیش از حد موها
- استفاده از شامپوهای قوی و خشن
- استفاده بیش از حد از سشوار
- آسیب حرارتی ناشی از صاف کنندهها یا فرکنندههای مو
- استفاده مکرر از مواد شیمیایی قوی مانند رنگ مو، فرکنندهها و حالتدهندههای مو
مشکلات سلامتی
برخی مشکلات سلامتی از جمله اختلالات خوردن مانند بیاشتهایی عصبی یا پرخوری و مشکلات هورمونی مانند کم کاری پاراتیروئید و کم کاری تیروئید، میتوانند منجر به ریزش مو شوند. در صورتی که خشکی موهای شما با علائمی مانند خستگی، عدم تحمل سرما، ضعف یا ریزش مو همراه است، بهتر است به پزشک مراجعه کنید تا مطمئن شوید که مشکل سلامتی ندارید.
برخی از علل پزشکی موثر بر خشکی مو عبارتند از:
- بی اشتهایی عصبی: یکی از علائم احتمالی بی اشتهایی عصبی، خشکی و شکنندگی مو و ناخن است.
- بیماری منکس: این بیماری ناشی از جهش در ژن ATP7A است که متابولیسم مس را در بدن تنظیم میکند. این بیماری میتواند بر موهای فرد تأثیر گذاشته و آنها را خشک و شکننده کند.
- کم کاری پاراتیروئید: کم کاری پاراتیروئید ممکن است باعث شکنندگی و ریزش مو شود.
- کم کاری تیروئید: این بیماری میتواند باعث خشکی و نازک شدن موها شود.
در صورتی که متوجه تغییراتی در موهای خود شدید که با درمانهای خانگی از بین نمیروند، بهتر است با پزشک مشورت کنید.
روشهای خانگی برای درمان خشکی مو
خشکی مو معمولاً بهدلیل کمبود رطوبت، استفاده زیاد از وسایل حرارتی، رنگ و دکلره، یا شستوشوی نادرست ایجاد میشود. در ادامه روشهای خانگی و طبیعی مؤثر برای درمان خشکی مو را میخوانید:
کوتاه کردن موها
اگر موهایتان خیلی خشک است، ممکن است نیاز به اصلاح و کوتاه کردن مو داشته باشید زیرا حتی اگر موهایتان خیلی بلند نباشد، موخوره میتواند حالت دادن به موها را سخت کند و باعث خشکی یا زبری آنها شود.
مصرف ویتامین
مصرف ویتامینها نقش اساسی در حفظ سلامت مو و جلوگیری از خشک و شکننده شدن آنها دارد چرا که بسیاری از فرایندهای سلولی مؤثر در رشد و بازسازی مو به ریزمغذیها وابسته هستند:
- ویتامین A با کمک به تولید سبوم (چربی طبیعی پوست سر) نقش مهمی در مرطوب نگه داشتن مو و پوست سر ایفا میکند و البته مصرف بیش از حد آن ممکن است باعث ریزش مو شود.
- ویتامینهای گروه B، به ویژه بیوتین (B7) و B12، در متابولیسم کراتین و گردش خون پوست سر نقش دارند و کمبود آنها میتواند به ریزش مو و ضعیف شدن تارها منجر شود.
- ویتامین C خاصیت آنتیاکسیدانی دارد و با کمک به تولید کلاژن و جذب آهن، استحکام موها را تقویت میکند.
- ویتامین D در چرخه رشد فولیکولهای مو مؤثر است و کمبود آن منجر به نازک شدن و ریزش مو میشود.
- ویتامین E با برخورداری از خواص آنتیاکسیدانی، از فولیکولهای مو در برابر آسیب اکسیداتیو محافظت کرده و به حفظ رطوبت پوست سر کمک میکند.
مصرف متعادل ویتامینها، ترجیحاً تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه، میتواند به طور موثر به بهبود وضعیت و کاهش خشکی موها کمک کند.
استفاده از امگا ۳ و آنتیاکسیدانها در رژیم غذایی
استفاده از پروتئینهای دریایی در رژیم غذایی میتواند در جلوگیری از نازک شدن موها موثر بوده و موها را براق و درخشان نشان دهد. منابع غذایی برای تامین این دسته از پروتئینها عبارتند از:
- ماهی سالمون
- صدف
- ماهی خالخالی
- ماهی تن
- ماهی ساردین
این منایع سرشار از پپتیدها و چربیهای مفید امگا ۳ هستند و میتوانند موهای شما را براقتر کنند.
به علاوه برای مقابله با استرس اکسیداتیو که باعث پیری زودرس مو و پوست میشود، مصرف آنتیاکسیدانها را در رژیم غذایی خود در نظر بگیرید. منابع غذایی سرشار از آنتیاکسیدانها عبارتند از:
- گردو
- لوبیا قرمز
- بلوبری
- کلم بروکلی
- گوجه فرنگی
خودداری از شستشوی روزانه موها
شستشوی موها با شامپو، آلودگیها و عرق را از سطح پوست و موی ما پاک میکند، اما علاوه بر آن سبوم یا چربی طبیعی موهای ما را نیز از بین میبرد. هر چند تجمع سبوم بیش از حد میتواند ظاهری چرب و کثیف ایجاد کند اما نیازی نیست که هر روز سبوم را از موهای خود پاک کنید. برای حفظ سلامتی و جلوگیری از خشکی مو کافی است موهای خود را یک روز در میان بشویید به این ترتیب، موهای شما سالمتر به نظر میرسند. اگر شستن موها به صورت یک روز درمیان برای شما مناسب نیست پس بهتر است استفاده از یک شامپوی مخصوص موهای خشک را جایگزین شامپوی همیشگی خود کنید یا شامپوی بچه را امتحان کنید. شامپو مخصوص موهای خشک و شامپو بچه هر دو از فرمولاسیون ملایمی برخوردارند و میتوانند به ملایمت و بدون از بین بردن کامل روغن طبیعی مو، آنها را تمیز کنند.
موها را در حوله بپیچید
اگر حس میکنید موهایتان شکننده شده و حالت دادن به آنها بعد از شستشو دشوار است، این احتمال وجود دارد که در طول فرآیند خشک کردن موها رطوبت زیادی از دست داده باشد. برای جلوگیری از این وضعیت میتوانید بعد از شستشو به جای این که بگذارید موهایتان در مجاورت هوا خشک شوند، آنها را در یک پارچه نخی یا حوله بپیچید. مطالعاتی وجود دارد که نشان میدهند خیس ماندن موها برای مدت طولانی میتواند اثر آسیب زنندهای مشابه آسیب حرارتی سشوار داشته باشد. همچنین میتوانید از یک روبالشی ابریشم یا ساتن استفاده کنید تا رطوبت موها جذب روبالشی نشود.
کاهش استفاده از ابزارهای حالتدهنده حرارتی
استفاده مدام از ابزارهای حالتدهنده حرارتی مانند سشوار و اتو مو میتواند یکی از اصلیترین دلایل خشکی مو باشد زیرا حرارت آسیب قابل توجهی به ساقه مو وارد میکند. بنابراین اگر میخواهید موهایتان را با سشوار خشک کنید، برای محافظت و جلوگیری از خشکی بهتر است سشوار را دست کم در فاصله 15 سانتیمتری از ساقه نگه دارید. دقت کنید که سشوار را مرتب حرکت دهید تا حرارت روی یک نقطه متمرکز نشود.
دوش آب سرد
آب داغ میتواند موهای ما را بسوزاند. در مقابل دوش آب سرد فواید بسیاری برای سلامتی دارد که یکی از آنها تسریع رشد موها است. پس از شستشو با شامپو و نرم کننده در حمام، موهای خود را به مدت یک یا دو دقیقه زیر آب با دمای خنکتر آبکشی کنید تا تارهای مو احیا شده و پوست سر تازه شود.
روغن نارگیل
روغن نارگیل یک نرمکننده طبیعی فوقالعاده است و به دلیل خواص فراوان خود نقش مهمی در بهبود خشکی و آسیبدیدگی مو ایفا میکند. از مهمترین خواص روغن نارگیل برای مو میتوان به قدرت بالای آن در نفوذ به ساقه مو اشاره کرد؛ بهگونهای که در صورت آسیبدیدگی موها بر اثر گرما یا نور آفتاب، این روغن میتواند شکافهای ایجادشده در تارهای مو را پر کرده و سطح مو را نرم و هموار کند. روغن نارگیل با صاف کردن کوتیکول مو، به بهبود ظاهر کلی مو، افزایش نرمی و درخشندگی آن کمک میکند. استفاده منظم از ماسک موی روغن نارگیل گرمشده، بهویژه بهصورت هفتگی، میتواند تأثیر قابلتوجهی در تقویت موهای خشک و آسیبدیده داشته باشد.
- برای استفاده از روغن نارگیل، موها باید خشک و روغن باید به دمای اتاق رسیده باشد.
- قبل از استفاده، مقداری روغن نارگیل را بین کف دستهایتان بمالید تا کمی گرم شود و روی نوک موها، تاج سر و ریشه موهایتان تمرکز کنید.
- دقت کنید همه قسمتهای مو مو به خوبی به روغن نارگیل آغشته شود.
- بگذارید روغن حدود 20 دقیقه روی موهایتان بماند.
- در نهایت کاملاً آبکشی کنید.
همچنین میتوانید از روغنهای زیتون، بادام، آرگان و کرچک نیز استفاده کنید.
استفاده از روغنهای ضروری
روغن آرگان مراکشی یک درمان خانگی محبوب برای موهای خشک به شمار میرود. استفاده از چند قطره روغن آرگان در انتهای ساقه موها میتواند ظاهری نرمتر ایجاد کند. همچنین روغنهای ضروری مانند روغن نعناع و روغن اسطوخودوس میتوانند به جلوگیری از ریزش مو و شکستگی تارها کمک کنند.
ترکیب روغن نعناع، روغن اسطوخودوس و یک روغن حامل مانند روغن آرگان یا روغن نارگیل و استفاده از آن به صورت اسپری روی موها میتواند در طولانی مدت به رفع خشکی مو و ایجاد جلوهای لطیف و براق کمک کند.
استفاده از سبوس برنج برای درمان خشکی مو
سبوس برنج یکی از ترکیبات طبیعی ارزشمند در مراقبت از مو است که به دلیل خواص فراوان خود تأثیر چشمگیری در درمان خشکی مو دارد. سبوس برنج سرشار از ویتامینهای گروه B، ویتامین E، مواد معدنی و آنتیاکسیدانهایی مانند گاما اوریزانول است که به تقویت ساقه مو، حفظ رطوبت و افزایش انعطافپذیری مو کمک میکنند. از مهمترین خواص سبوس برنج برای مو میتوان به افزایش نرمی و درخشندگی، کاهش شکنندگی، جلوگیری از موخوره و کمک به ترمیم موهای خشک و آسیبدیده اشاره کرد. این ماده طبیعی با تغذیه فولیکولهای مو و بهبود بافت مو، نقش مؤثری در حفظ سلامت و شادابی مو دارد و استفاده از آن بهعنوان یک روش خانگی، راهکاری ایمن و مقرونبهصرفه برای درمان خشکی مو محسوب میشود.
موهای خود را بپوشانید
اشعه فرابنفش خورشید میتواند به ساقه موهای ما آسیب برساند. اگر موهای خشکی دارید، قرار گرفتن در معرض خورشید را محدود کنید. میتوانید در صورت لزوم از کلاه یا شال استفاده کرده و از قرار گرفتن طولانی مدت در معرض آفتاب خودداری کنید. اگر قبلاً در معرض تابش اشعه فرابنفش قرار گرفتهاید، استفاده از مقداری ژل آلوئه ورای خالص روی موها میتواند به ترمیم آسیبهای احتمالی کمک کند.
درمان خشکی و ریزش مو
درمان خشکی و ریزش مو شامل رویکردهای ترکیبی است که هر کدام با توجه به علت زمینهای آن طراحی میشود. نخستین گام، شناسایی و درمان علل زمینهای پزشکی و مشکلات سلامتی فرد است. در صورتی که اختلالاتی مانند کمکاری تیروئید، کمخونی ناشی از فقر آهن، یا کمبود ویتامینهایی مانند ویتامین D، B12، یا بیوتین در آزمایش خون مشخص شود، درمان دارویی یا مکملهای درمانی هدفمند توسط پزشک تجویز خواهد شد. برای مثال، در افراد مبتلا به مشکل کمکاری تیروئید، با تجویز لووتیروکسین و مصرف آن، ریزش مو و خشکی بهبود مییابد. همچنین، در صورت کمبود فریتین یا ویتامین D، استفاده از مکملهای خوراکی استاندارد و تحت نظر پزشک باعث بهبود چرخه رشد موها میشود.
در درمان خشکی و ریزش مو، از داروهای موضعی برای تقویت فولیکول و بهبود کیفیت ساقه مو استفاده میشود. محلول ماینوکسیدیل 2 تا 5 درصد یکی از درمانهای مورد تأیید سازمان FDA برای کنترل ریزش موی آندروژنیک و گاهی هم ریزش موی منتشر است که با افزایش جریان خون موضعی در ناحیه اسکالپ، باعث تحریک رشد مجدد موها میشود.
در کنار آن، استفاده از سرمها یا شامپوهای تخصصی حاوی پپتیدها، نیکوتینامید، کافئین یا عصارههای محرک رشد نیز میتواند با بهبود تغذیه موضعی پوست سر و تحریک چرخه رشد مو، مؤثر باشند. محصولات ترمیم کننده حاوی سرامید، روغن آرگان فرآوری شده، یا پروتئین هیدرولیز شده نیز به ترمیم کوتیکول مو و حفظ رطوبت کمک کرده و میتوانند به رفع خشکی مو به صورت موثر کمک کنند.
روشها و درمانهای پیشرفتهتری مانند مزوتراپی، میکرونیدلینگ یا تزریق PRP یا پلاسمای غنی از پلاکت، برای موارد شدید و مزمن ریزش و خشکی مو در کلینیکهای پوست و مو توصیه میشود. مزوتراپی شامل تزریق مستقیم ترکیبهای مغذی مانند ویتامینها، آمینواسیدها و فاکتورهای رشد، به لایه درمیس پوست سر است که به احیای فولیکولهای ضعیف مو کمک میکند. میکرونیدلینگ با درمارولر یا درماپن نیز با تحریک کلاژنسازی و افزایش نفوذپذیری پوست سر، اثربخشی سرمهای درمانی را افزایش میدهد. تزریق پلاسمای غنی از پلاکت یا پی.آر.پی، که از خون خود فرد تهیه میشود نیز فاکتورهای رشد فعال را مستقیماً به ریشه مو منتقل میکند و برای افراد با ریزش موی منتشر یا آندروژنیک نتیجه قابل قبولی دارد. این روشها معمولاً به صورت دورهای انجام میشوند و نیاز به ارزیابی تخصصی قبل از شروع درمان دارند.
استفاده از درمانهای خانگی برای رفع خشکی موها بسیار آسان و بیخطر است اما فراموش نکنید که ریزش ناگهانی و مداوم و خشکی مو که با روشهای خانگی برطرف نمیشود، میتواند نشانه وجود یک مشکل سلامتی یا بیماری زمینهای باشد. بنابراین در صورت مشاهده هر کدام از علایم زیر با یک پزشک متخصص مشورت کنید:
- ریزش دسته ای موها
- لکههای طاسی یا الگوی طاسی
- شکستن موها هنگام برس زدن
